Instalacja na olej opałowy – rachunek kosztów

W przeciwieństwie do gazu płynnego instalacja zasilania olejem opałowym może znajdować się w piwnicy budynku. Zbiorniki umieszcza się wydzielonym pomieszczeniu – magazynie oleju lub w kotłowni. Zbiorniki mogą znajdować się w tym samym pomieszczeniu co kocioł, pod warunkiem, że łączna ich pojemność nie przekracza 1000l. Dodatkowo zbiorniki muszą znajdować się w odległości nie mniejszej niż 1m od kotła pod warunkiem ekranowania zbiornika od kotła ścianką murowaną o grubości min. 12cm i przekraczającą wymiary zbiorników o co najmniej 30cm w pionie i 60cm w poziomie. W większości domów jednorodzinnych brak jest wydzielonego magazynu oleju, stąd od razu wiadomo, jaka może być maksymalna pojemność zbiorników.
Anna Królak – POLSKI INSTALATOR 2/2008

Instalacja olejowa
Wraz ze zbiornikiem producent dostarcza niezbędne przyłącza do wykonania instalacji olejowej. Takie podstawowe przyłącze zbiorników zawiera:
– zestaw ssawny,
– układ zalewowy przygotowany do podłączenia instalacji zewnętrznej,
– układ odpowietrzający podłączenia instalacji zewnętrznej.

W skład całej instalacji oleju opałowego w ramach kotłowni olejowej wchodzą:
• zbiorniki olejowe wraz z pakietami orurowania,
• instalacja do napełniania zbiorników – wykonana z rur stalowych bez szwu o średnicy DN 50 zakończona korkiem wlewu. Korek wlewu należy umieścić w skrzynce instalacyjnej, zlokalizowanej na zewnętrznej ścianie budynku;
• instalacja odpowietrzania zbiorników – wykonana z rur stalowych DN 40, wyprowadzona co najmniej 2m nad powierzchnię terenu i zakończona zaworem oddechowym;
• instalacja dostarczająca paliwo ze zbiorników do kotła, może być wykonana jako instalacja jedno- lub dwudrogowa. Do jej wykonania można stosować rury stalowe bez szwu lub rury miedziane łączone lutem twardym o średnicy DN 8 lub 10. Przed kotłem należy umieścić filtr olejowy.
Do tego dochodzą jeszcze zawory – odcinające i zwrotne, filtr oleju, ewentualnie pompa oleju. Koszt związany z wykonaniem takiej instalacji to 600-700 zł. Wykonanie całej kotłowni olejowej, a więc wraz z podłączeniem kotła i instalacji c.w.u. to koszt rzędu 1000-1500 zł.
Jeśli olej będzie przechowywany w zbiornikach jednopłaszczowych trzeba doliczyć jeszcze wykonanie wanny wychwytującej. W przypadku wycieku, ma ona umożliwić przejęcie całej objętości paliwa z pojedynczego zbiornika. W praktyce często buduje się wannę o objętości wszystkich zbiorników w baterii. Zwykle wannę wychwytującą wykonuje się, pokrywając do określonej wysokości ścianki oraz podłogę olejoodpornymi farbami lub glazurą. Ścianki powinny być wykonane z cegły pełnej, czasem pod glazurą umieszcza się folię jako dodatkowe zabezpieczenie. Koszt takiej wanny to ok. 300-400 zł.
Instalacja wewnątrz budynku
Do magazynowania oleju stosuje się zbiorniki bezciśnieniowe. W zależności od lokalizacji można je podzielić na: zewnętrzne i wewnętrzne. Ze względu na materiał zbiorniki oleju używane najczęściej w kotłowniach wbudowanych można podzielić na: stalowe, z tworzywa sztucznego lub tworzywa sztucznego wzmacnianego włóknem szklanym. W mniejszych magazynach oleju, najczęściej używane są zbiorniki z tworzyw sztucznych (wykonane z polietylenu lub poliamidu). Zbiorniki mogą być jedno- lub dwupłaszczowe i najczęściej łączy się je w baterie. Zbiorniki wykonane z tworzywa sztucznego mają wiele zalet, m.in.:
– są odporne na korozję,
– są lekkie i mają małe wymiary,
– przezroczyste ścianki umożliwiają obserwację poziomu oleju,
– zbiorniki charakteryzuje długa żywotność.

Minimalne wymiary pomieszczenia, w którym są ustawione zbiorniki na olej opałowy o łącznej pojemności od 1 do 5m3.
Podstawową zaś ich wadą, jest przenikanie zapachów przez ścianki, co w małych domach, bez oddzielnego magazynu oleju, może być dość uciążliwe. Niektóre materiały (np. poliamidowany nylon) czy zastosowanie warstwy antydyfuzyjnej  zapobiegają tej własności. Dla założeń przyjętych w tym opracowaniu dobrano  pojedyncze zbiorniki o pojemności 1000l, zarówno w wersji jedno-, jak i  dwupłaszczowej.
Koszty inwestycyjne
Zbiorniki jednopłaszczowe
Zbiorniki  jednopłaszczowe często wykonywane są z przezroczystego tworzywa, co ułatwia kontrolę poziomu oleju i nie wymaga stosowania dodatkowych urządzeń do tego celu. Odpowiednia konstrukcja, kształt zbiornika – stosowanie zagłębień, zapobiegają ich odkształceniom. Dodatkowo zbiorniki mogą zostać wzmocnione opaskami stalowymi. Jednopłaszczowe zbiorniki powinny być zabezpieczone przed ewentualnym wyciekiem, który mógłby spowodować skażenie środowiska. Istnieją trzy różne sposoby zabezpieczenia przed wyciekiem:
– umieszczenie zbiorników w specjalnych wannach wychwytujących,
– stosowanie palet wychwytujących,
– stosowanie specjalnych mat absorpcyjnych.
Koszt zbiornika o pojemności 1000l oraz przyłącza podstawowego to 1300-1600 zł netto. Producenci udzielają gwarancji na zbiorniki jednopłaszczowe na okres 5 lat.
Zbiorniki dwupłaszczowe
Zbiornik dwupłaszczowy to bezpieczny i wygodny sposób przechowywania oleju opałowego. Konstrukcja zbiornik w zbiorniku umożliwia instalację wewnątrz lub na zewnątrz budynku. Zbiorniki wykonane z polietylenu o średniej gęstości są odporne na uszkodzenia mechaniczne i promieniowanie UV. Ponadto dwupłaszczowa konstrukcja zapobiega wyciekom oleju i wydostawaniu się zapachów na zewnątrz. Oprócz całkowitej ochrony przed przeciekiem, przestrzeń pomiędzy płaszczami zbiornika pełni również funkcje izolacyjne, chroniąc magazynowany olej przed ekstremalnymi temperaturami zarówno latem, jak i zimą. Pomaga to utrzymać stabilne warunki składowania oleju przez cały rok. Konieczne jest jednak wyposażenie takiego zbiornika w sygnalizator poziomu napełnienia oraz czujnik informujący o ewentualnych przeciekach umieszczany w przestrzeni między zbiornikami. Nowoczesne systemy monitorujące umożliwiają bezprzewodową kontrolę poziomu oleju w zbiorniku w promieniu do 1000m. Koszt zbiornika o pojemności 1000l oraz przyłącza podstawowego to około 1900-2100 zł netto.  Producenci udzielają gwarancji na zbiorniki dwupłaszczowe na okres 10 lat. Koszt dostawy zarówno zbiorników jedno-, jak i dwupłaszczowych na odległość do 50km to ok. 80 zł brutto, czasami producenci wliczają ten koszt do ceny zbiornika, można też go odebrać własnym środkiem transportu.

Zbiorniki z tworzyw sztucznych różnych producentów; odpowiedni kształt zbiornika i wyprofilowanie ścianek zapobiega odkształceniom.
Monitorowanie zbiornika
OIL WATCHMAN PLUS firmy TITAN EKO jest elektronicznym przyrządem pomiarowym do stałego monitorowania poziomu oleju opałowego w zbiorniku. Składa się on z trzech elementów:
• nadajnika umieszczonego na zbiorniku (ten z kolei składa się z dwóch części połączonych przewodem, jedna część znajduje się na sondzie poziomu, druga wyposażona w antenę nadawczą, umieszczona jest w przestrzeni między zbiornikiem wewnętrznym i zewnętrznym lub w skrzyni dystrybutora),
• sondy poziomu (rura z czarnego tworzywa umieszczona w zbiorniku),
• czujnika przecieku (znajduje się na dnie zbiornika w przestrzeni pomiędzy jednym zbiornikiem a drugim. Połączona jest białym przewodem z jedną z części nadajnika).
Długość sondy jest dobrana do wysokości danego zbiornika. Nadajnik i sondy dokonują pomiaru poziomu paliwa w zbiorniku, sprawdzają obecność przecieku. Informacja ta jest wysyłana drogą radiową do odbiornika OIL WATCHMANA. Odbiornik w postaci wtyczki z anteną i wyświetlaczem, może być umieszczany w jakimkolwiek gniazdku elektrycznym na 230 V w odległości do 1000m od zbiornika. Odległość ta może ulec znacznemu zmniejszeniu, gdy pomiędzy nadajnikiem i odbiornikiem znajdują się przeszkody np. nasypy ziemne, budynki, przewody i urządzenia elektryczne. Informacje o poziomie oleju są przesyłane drogą radiową i wyświetlane na wyświetlaczu odbiornika. Wynik pomiaru jest aktualizowany, co około piętnaście minut. Poziom oleju (niezależnie od objętości zbiornika) przedstawiany jest w postaci cyfr: „0” – od 0 do 10% objętości całkowitej… „9” – od 90% do 100% objętości całkowitej. Wskazywany poziom obarczony jest znacznym błędem (do 10%) i dostarcza jedynie przybliżoną informację o ilości oleju w zbiorniku.
Program doboru zbiorników na olej opałowy – OLEJAK
Producent zbiorników na olej opałowy, firma Sotralentz, wprowadziła ostatnio na rynek program doboru zbiorników na olej opałowy – OLEJAK. Jest on głównie przeznaczony dla projektantów i firm handlowych, niemniej w pewnych modułach może byc wykorzystany przez instalatorów,  nawet klientów indywidualnych. Tworząc go, szczególną uwagę zwrócono na wyczerpanie wszystkich zagadnień związanych z zaprojektowaniem magazynu oleju, nie zapominając o prostocie obsługi programu.
Pierwszym parametrem koniecznym do określenia, podczas projektowania magazynu oleju jest jego objętość. OLEJAK ma moduł pozwalający na orientacyjne wyznaczenie sezonowego zapotrzebowania na olej opałowy dla rozpatrywanego obiektu. W celu jego określenia należy podać strefę klimatyczną, w której znajduje się obiekt, liczbę użytkowników ciepłej wody, oraz zapotrzebowanie budynku na moc cieplną. Jeżeli nie znamy mocy obliczeniowej, prosty algorytm programu podpowie jej przybliżoną wartość po podaniu powierzchni obiektu, liczby ścian zewnętrznych oraz rodzaju okien, w jakie jest wyposażony. Program porównując wyliczoną ilość oleju z pojemnością wybranej baterii, wskazuje wymaganą liczbę tankowań w czasie sezonu grzewczego. Po każdorazowej zmianie typu, wielkości, bądź liczby zbiorników program aktualizuje i przedstawia podstawowe dane baterii: liczbę wybranych zbiorników, wymiary, pojemność, wagę pojedynczego zbiornika i maksymalnie napełnionej baterii oraz minimalne wymiary pomieszczenia przeznaczonego na magazyn oleju. Również w tym miejscu program informuje nas, czy spełniony jest warunek założonej liczby tankowań lub podaje jej wielkość wyliczoną na podstawie zapotrzebowania i aktualnej objętości.

Okno programu OLEJAK
Wciskając przycisk „Zestaw baterię” dla dobranego kształtu baterii, program wykona zestawienie niezbędnego orurowania. W oknie „Zestawienie baterii” w formie przygotowanej do wydruku w postaci oferty otrzymujemy ceny jednostkowe i całkowite z  uwzględnieniem kursu Euro oraz ewentualnego rabatu.
Program OLEJAK pozwala:
• wybrać i wydrukować zestawienie zbiorników wraz z niezbędnym orurowaniem;
• otrzymać wymiary baterii oraz minimalne wymiary pomieszczenia;
• wydrukować kompletną ofertę cenową;
• wygenerować rysunki baterii w formacie umożliwiającym dalszą obróbkę w programach CAD;
• utworzyć opis techniczny do projektu magazynu oleju.
Koszty eksploatacyjne
Zużycie oleju
Zużycie oleju zależy m.in. od wartości temperatury zewnętrznej występującej w sezonie grzewczym. Średnio można przyjąć, że przy postawionych założeniach na sezon grzewczy wystarczy 2000l oleju, jednak dodając jeszcze całoroczne zapotrzebowanie na c.w.u. będzie to ok. 2800l.
Zbiorniki mogą być napełniane do 95% ich objętości. W naszym przypadku wystarczą więc 3 tankowania. Aktualne ceny detaliczne oleju kształtują się na poziomie 2,8-2,9 zł za litr brutto, w związku z tym roczny koszt paliwa to wydatek rzędu 8000 zł. W cenę wliczona jest dostawa.
Serwis
Ogólny przegląd instalacji olejowej wykonywany jest przy okazji każdego tankowania. Każdorazowo po napełnieniu zbiornika konieczne jest wykonanie komputerowej regulacji przystosowującej instalację do parametrów danego paliwa. Roczna usługa serwisowa to wydatek rzędu 250-300 zł. Niezbędne minimum prac, jakie muszą być wykonane dla prawidłowego funkcjonowania urządzeń to:
– wymiana dyszy olejowej,
– wymiana filtra oleju,
– czyszczenie kotła,
– komputerowa regulacja,
– przegląd instalacji (sprawdzenie szczelności, intensywności zapachu itp.)
Szukamy oszczędności
Nowość stanowią kondensacyjne kotły olejowe. Ich sprawność jest o około 10% wyższa niż nowoczesnych kotłów olejowych nieodzyskujących ciepła ze spalin. Są one jednak mniej wydajne od urządzeń gazowych tego typu, ponieważ udział pary wodnej w spalinach jest zdecydowanie mniejszy, a w konsekwencji podniesienie wydajności zdecydowanie mniejsze. Zysk z eksploatacji kondensacyjnego kotła olejowego będzie zatem mniejszy, chociaż wobec wysokich cen oleju i tak jest to znacząca oszczędność.
Często słyszymy opinię, że jakiś okres roku jest właściwszy na zakup oleju opałowego ze względu na niższą cenę. Analiza historii hurtowych cen tego paliwa w latach 2001-2005 wskazuje jednak, że  oszczędność –jeżeli w ogóle występuje – jest nieznaczna.

Anna Królak
Źródło: www.polskiinstalator.com.pl